Thailand Web Stat Truehits.net
เครื่องหมายอัศเจรีย์

ส่องแผนอนุรักษ์ “โลมาอิรวดี”  วันโลมาน้ำจืดโลก : World River Dolphin Day 24 ตุลาคม

โลมาอิรวดี 1

ทั่วโลก มีโลมาที่เหลืออาศัยในแหล่งน้ำจืดเพียง 5 สายพันธุ์ คือ พอร์พอยส์ไร้ครีบ (Yangtze Finless Porpoise) ในแม่น้ำแยงซี โลมาอิรวดี (Irrawaddy River Dolphin) ในแม่น้ำอิรวดี แม่น้ำโขง  โลมาแม่น้ำแอมะซอน (Amazon River Dolphin) ในแม่น้ำแอมะซอน โลมาแม่น้ำเอเชียใต้ (South Asian River Dolphin) ในแม่น้ำคงคา แม่น้ำสินธุและโลมาทูคูซี่ (Tucuxi River Dolphin)

โลมาอิรวดี 2

เมื่อวันที่ 15 ก.พ. 65 โลมาอิรวดี น้ำจืดตัวสุดท้าย ที่อาศัยอยู่ในแม่น้ำโขง บริเวณพรมแดน สปป.ลาวและกัมพูชา ด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ได้เสียชีวิตลงแล้ว  หลังจากติดอวนจับปลาของชาวประมงในพื้นที่ เท่ากับว่า โลมาน้ำจืดได้สูญพันธุ์จากลาวอย่างเป็นทางการแล้ว

ส่วนประเทศไทย มีโลมาอิรวดี ในแหล่งน้ำจืดเพียงแห่งเดียว คือ ในทะเลสาบสงขลา โดยเหลือเพียง 14 ตัวเท่านั้น ข้อมูลปี 2547-2564 ยังพบว่า โลมาเกยตื้นตายถึง 94 ตัว หรือเฉลี่ยปีละ10 ตัว สาเหตุที่ทำให้โลมาอิรวดีตายเป็นจำนวนมาก มาจากการทำประมงที่เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะหลังปี 2545 โดยพบว่า มีโลมาติดเครื่องมือประมงมากถึงร้อยละ 60

การทำประมงที่เติบโตขึ้น ยังทำให้สัตว์น้ำที่เป็นแหล่งอาหารของโลมา ถูกแย่งชิงไปในคราวเดียวกัน ยังไม่นับรวมอุบัติเหตุชนใบพัดเรือ และการเพิ่มขึ้นของตะกอนที่ถูกชะล้างจากบนบกจนเกินพอดี ทำให้ที่อยู่อาศัยของโลมาเปลี่ยนแปลงไป รวมไปถึงภาวะเลือดชิด จากจำนวนที่เหลือน้อย จนต้องผสมพันธุ์กันในวงจำกัด ส่งผลต่อสภาวะร่างกายที่อ่อนแอลงเรื่อยๆ

โลมาอิรวดี 3

โลมาอิรวดี เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองตาม พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 เป็นสัตว์ที่ได้รับการคุ้มครองตามข้อตกลงระหว่างประเทศจากการประชุมCITES ครั้งที่ 13 เมื่อปี พ.ศ. 2546 ที่ประเทศไทยเสนอให้โลมาอิรวดี เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองบัญชีที่ 1 ส่งผลให้โลมาอิรวดี ได้รับความคุ้มครองสูงสุดในระดับนานาชาติ ขณะเดียวกัน ยังถูกจัดสถานภาพ endangered เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในระดับโลก (IUCN) ด้วย

ส่วนความคืบหน้าการผลักดันโลมาอิรวดีเป็นสัตว์สงวนของไทย คณะกรรมการทะเลแห่งชาติรับข้อเสนอ นำเข้าสู่ที่ประชุมคณะกรรมการทะเลชาติ (กทช.) ที่มีรองนายก เป็นประธาน มีรัฐมนตรีเป็นรองประธาน ซึ่งที่ประชุมให้ความเห็นชอบ ขั้นตอนต่อจากนี้ จะเป็นการดำเนินงานของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ร่วมกับหน่วยงานต่างๆ นำเสนอผ่านคณะกรรมการก่อนเข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ต่อเนื่องไปยังคณะกรรมการกฤษฎีกา

โลมาอิรวดี 4

ระหว่างรอประกาศให้โลมาอิรวดี เป็นสัตว์สงวนลำดับต่อไปของไทย กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้หารือเพื่อแก้ไขปัญหาวิกฤติโลมาอิรวดี 14 ตัวสุดท้ายในทะเลสาบสงขลา ร่วมกับนักวิชาการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่างแผนการดำเนินงานอนุรักษ์โลมาอิรวดี มีเป้าหมายเพิ่มประชากรโลมาอิรวดีให้เป็น 30 ตัว ภายใน 10 ปี ผ่านแผนระยะสั้นและระยะยาว

แผนระยะสั้น พ.ศ. 2565-2566 มี 5 แผนงาน ประกอบด้วย การลดภัยคุกคามโลมาอิรวดีและแหล่งที่อยู่อาศัย การเพิ่มปริมาณสัตว์น้ำซึ่งเป็นอาหารของโลมาอิรวดี และจัดทำพื้นที่หวงห้ามการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคม เพื่อการสร้างจูงใจในการอนุรักษ์โลมาอิรวดี การศึกษาวิจัยโลมาอิรวดีและแหล่งที่อยู่อาศัย และการช่วยชีวิตและดูแลรักษาโลมาอิรวดีเกยตื้น

ส่วนแผนระยะยาว พ.ศ. 2566 -2570 ประกอบด้วย การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประชากรโลมาอิรวดี โครงการฟื้นฟูทะเลสาบสงขลา การพัฒนากลไกเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการโลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา และการพัฒนาศักยภาพบุคลากรและเครือข่าย

อย่างไรก็ตาม ด้วยเงื่อนเวลา ภัยคุกคาม และการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ ผู้เชี่ยวชาญด้านนิเวศทางทะเลต่างคาดการณ์ตรงกันว่า “หากอัตราการตายต่อปียังเฉลี่ยเท่าเดิม อนาคตของโลมาอิรวดีคงหนีไม่พ้น การสูญพันธุ์”

ที่มา

มูลนิธิสืบ นาคะเสถียร  https://www.seub.or.th/bloging/news/global-news/last-irrawaddy-dolphin/

ThaiWhales : https://www.facebook.com/thaiwhales

แชร์